35. obljetnica Titove smrti

Josip Broz TitoPrije 35 godine na današnji dan, 4. svibnja 1980, preminuo je nekadašnji doživotni predsjednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito. Tito je preminuo u bolnici u Ljubljani, a njegovom sprovodu u Beogradu prisustvovalo je više od 200 istaknutih osoba onog vremena iz čak 127 zemalja. Tito se na čelu Jugoslavije nalazio punih 35 godina i imao je izuzetan ugled u svijetu. Posebno je značajna, u međunarodnim odnosima, imala njegova uloga kao jednog od osnivača Pokreta nesvrstanih, što je u tadašnjim međunarodnim okolnostima i blokovskoj podjeli svijeta bila opcija koju su mnoge zemlje prihvatile kao svoju. U unutrašnjoj politici ostavio je ustrojstvo zemlje koje se se na kraju pokazalo kao neodrživo - Ustav iz 1974. godine, a specifičan sistem konsenzusa predstavnika republika i pokrajina pokazao se kao nerješiv problem ...

4. SVIBNJA 1980., DAN KADA JE OTIŠAO TITO

35. obljetnica Titove smrti

Izvor: Buka

Točan datum Titovog rođenja nije poznat, ali je rođendanom smatran 25. svibanj 1892, što je proslavljano kao Dan mladosti - u skladu s jakim kultom ličnosti koji je sistematski građen tokom njegove vladavine.

Rođen je Kumrovcu, u hrvatskom Zagorju, u hrvatsko-slovenskoj obitelji. Kao austrougarski kaplar sudjelovao je u Prvom svjetskom ratu. Ranjen je i zarobljen u Rusiji 1915, pa je izvjesno vrijeme proveo kao zarobljenik. U njegovim zvaničnim biografijama navođeno je da je potom sudjelovao u Oktobarskoj revoluciji.

U Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca vratio se krajem listopada 1920, kada je postao član Komunističke partije, a 1937. njen generalni sekretar, poslije smjenjivanja i streljanja Milana Gorkića, prethodnog lidera KPJ. Radio je 1936. i 1937. u Kominterni u Moskvi u vrijeme kad je likvidiran znatan broj jugoslovenskih komunističkih prvaka.

Kao vođa KPJ predvodio je u Drugom svjetskom ratu Partizanski pokret (Narodnooslobodilačka vojska). Iz rata je izašao kao legendarni vođa. Osim borbe protiv okupatora, jedinice pod njegovom komandom sprovele su komunističku revoluciju - tokom i nakon rata.

U zanosu "revolucionarne pravde" nestale su desetine hiljada nekomunista - pod maskom "borbe protiv suradnika okupatora" - čime je u stvari nepovratno uništen čitav građanski sloj.

Odbio je Staljinov pritisak 1948. (Rezolucija Informacionog biroa komunističkih partija) nakon čega je desetljećima dobijao značajnu financijsku i vojnu pomoć (vojnu većinom do polovine pedesetih) od SAD.

Kao osnivač i lider Pokreta nesvrstanih, njegova riječ u tadašnjim međunarodnim okolnostima imala je u više navrata izuzetnu težinu.

Osim odbijanja Staljinovog pritiska 1948. njegov ugled je također bio posljedica činjenice da je bio posljednji veliki ratni lider Drugog svjetskog rata koji je toliko dugo ostao na čelu svoje zemlje.

Period njegove vladavine, i pored kritičkog stava prema načinu na koji je rješavao neka unutrašnja politička i ekonomska pitanja, među većinom građana bivše Jugoslavije i dalje važi za simbol boljeg, sigurnijeg i uređenijeg života od potonjeg.

Tito je umro 4. svibnja 1980. u Kliničko-bolničkom centru u Ljubljani.

Četiri dana kasnije u Beograd je, na posljednji ispraćaj doživotnog jugoslovenskog predsjednika, došlo oko 700.000 ljudi, među kojima 209 državnih i stranačkih delegacija iz 128 zemalja. To je bio najposjećeniji pogreb nekog državnika u 20. stoljeću.

Posljednju počast Titu tada su dali 31 šef države, 22 premijera, četiri kralja, šest prinčeva i 11 predsjednika parlamenata. Iz svijeta podeljenog po hladnoratovskim linijama, došli su državnici iz oba bloka.

Titovom smrću počeli su dezintegracijski procesi koji su doveli do raspada SFRJ, uz kritike njegove vladavine i distanciranja od njegovog lika i djela.

Svake godine, na godišnjicu Titove smrti, u Kuću cvijeća u Beogradu u kojoj je sahranjen, dolaze štovatelji, simpatizeri, obitelj i posjetitelji iz svih krajeva bivše države.

Od 1980. godine Kuću cvijeća, u sklopu Muzeja povijesti Jugoslavije, posjetilo je više od 17 milijuna ljudi. Broj posjetitelja se 1990-tih godina znatno smanjio, ali posljednjih godina ponovo raste.

Povezani članci

Who's Online

We have 184 guests and no members online